معاونیت امور علمی پوهنتون البیرونی به‌‌عنوان یکی از بخش‌های مهم کلیدی پوهنتون به‌شمار می‌رود، و از بدو تُاسیس و ایجاد این پوهنتون در تشکیل آن وجود داشته است، نظر به ماهیت فعالیت نهادهای تحصیلی، حتا می‌توان گفت که این معاونیت، امروز یکی اهداف و ماموریت کلیدی پوهنتون را به دوش داشته وبعد از ریاست پوهنتون، بادرنظرداشت لوایح وقوانین نافذه کشور مسوولیت و تصمیم‌گیری امور پوهنتون را به عهده دارد.

از اساسی‌ترین و ظایف این معاونیت در پوهنتون، جذب اعضای کادرعلمی ، ارتقای ظرفیت استادان،  آمریت های دیپارتمنت، طی مراحل اسناد تقرر، ترفیعات و انفکاک استادان ، تطبیق نصاب تحصیلی، و نظارت و ارزیابی امور اکادمیک می‌باشد. هم‌‌‌‌چنان دربخش‌های برنامه‌های علمی تدویرکنفرانس‌ها سمینارها ورکشاپ‌ها و ایجاد روابط علمی و اکادمیک باکانون‌های علمی معتبرتحصیلی در داخل کشور فراهم نماید. و برنامه های علمی  را در بخش‌های مختلف سرعت می بخشد. قابل ذکر است  شعبه‌های اساسی دیگری که در بخش علمی و اکادمیک، یعنی مرکز ارتقای کیفیت و مرکز انکشاف مسلکی استادان، زیر چتر این معاونیت می‌باشد که اولی متصدی تمام امور  مسلکی پروسه ارتقای کیفیت پوهنتون و مرکز دومی، متصدی ارتقای ظرفیت اعضای کادرعلمی و اداری پوهنتون می‌باشند؛ برعلاوه مدیریت شورای‌علمی پوهنتون که عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در سطح پوهنتون به عهده این معاونیت است.

معاونیت امور علمی، طبق ساختار منظورشدۀ تشکیلاتی، آمریت‌های انسجام امور استادان، ارتقای کیفیت و مرکز انکشاف مسلکی را در زیر مجموعۀ خود دارد ودارای نه کمیته های می‌‌باشد.

این معاونیت در نظر دارد تا در آینده روی او لویت‌های مهم و اساسی چون جذب اعضای کادر علمی متعهد ومتخصص ، کسب اعتبار مرحله سوم در بخش تضمین کیفیت، بهبود کیفیت تحصیلی، نصاب تحصیلی، ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی، وطرح برنامه های فوق لیسانس در بخش‌های مختلف تمرکز نماید؛هم‌چنان در بخش روش‌های تدریس نوین، رونق بخشیدن به کارهای‌عملی در پوهنځی‌ها، برگزاری کنفرانس‌های علمی و سرعت بخشیدن به روند کنترول و  نظارت از امور اکادمیک؛ و ارایه گزارش سالانه ازتطبیق پلان استراتیژیک  مصمم است و در راستا فعالیت‌های مؤثر و سازنده را انجام دهد.

اهداف اساسی

۱- تحقق اهداف استراتیژیک وزارت تحصیلات عالی.

۲- بهبود، انکشاف و تطبیق نصاب تحصیلی.

۳- معیاری سازی امور علمی و اکادمیک پوهنتون.

۴- تقرر اعضای کادر علمی شایسته و با ظرفیت.

۵- ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی.

۶- ارتقای کیفیت تحصیلی و کسب اعتبار اکادمیک پوهنتون.

۷- نظارت و ارزیابی امور اکادمیک پوهنتون.

دیدگاه

رسیدن به معیارهای پذیرفته ­شده علمی و اکادمیک به سطح ملی و منطقوی.

مأموریت

معاونیت امور علمی متعهد است تا تمام امور علمی و اکادمیک پوهنتون را در بخش­های استخدام و ارتقای ظرفیت‌های مسلکی اعضای کادر علمی، ارائیه تدریس با کیفیت و ارتقای کیفیت تحصیلی به‌شکل معیاری، شفاف و مؤثر انجام داده و این امور را مدیریت خوب نماید.

شرح وظایف معاونیت امور علمی

این معاونیت جهت تحقق اهداف اساسی آن، طبق لایحه و ظایف رسمی و منظور شده وزارت محترم تحصیلات عالی وظایف ذیل را به عهده دارد:

۱- اجرای وظایف رئیس پوهنتون درغیاب او،

۲- هم‌کاری با رئیس پوهنتون در امور و‌‌‌‌ فعالیت‌های اکادمیک،

۳- اجراآت قانونی پیرامون تقرر، تثبیت رتبه علمی، ترفیع رتبه علمی و انفکاک اعضای کادر علمی،

۴- اجراآت اصولی و اکادمیک در رابطه به استخدام کادرهای علمی قرار دادی طبق نیازمندی‌های پوهنځی،

۵- سازماندهی طرح و مراقبت از پلان‌ها و برنامه‌های علمی در تحصیلات عالی در پوهنتون،

۶- رهبری و نظارت از امور نشراتی پوهنتون،

۷- طرح پلان کاری شورای علمی پوهنتون  و ارائیه آن در اولین جلسه شورای علمی درآغاز هر سال به منظور تصویب و تطبیق،

۸- ترتیب آجندای جلسات شورای علمی پوهنتون و ثبت فیصله‌های شورای علمی پوهنتون،

۹- تکثیر، توزیع فیصله‌ها و تصامیم شورای علمی پوهنتون به مراجع ذیربط جهت اجراآت،

۱۰- بررسی و ارزیابی مقرره‌‌ها، لایحه‌ها و طرزالعمل‌های مربوطه به بخش اکادمیک پوهنتون و در صورت ضرورت ارائیه طرح تعدیل و پیشنهاد آن به مراجع بالایی،

۱۱- نظارت و بررسی از امورکتاب‌خانه‌ها، بخش‌های تکنالوژی معلوماتی و انترنتی و اجراآت لازم در مورد تکمیل و تجهیزآن‌ها،

۱۲- ریاست از کمیته‌های مربوطه،

۱۳- تسهیل و نظارت از طرح تشکیل اکادمیک در پوهنتون مربوطه،

۱۴- نظارت از امور و فعالیت‌های دفترهای مربوطه معاونیت امور علمی،

۱۵- ارزیابی نصاب درسی و طرح پیشنهاد جهت عیار نمودن آن با ایجابات زمان و معیارهای بین المللی،

۱۶- نظارت از انکشاف بازنگری و تطبیق نصاب درسی پوهنځی ‌ها،

۱۷- ارائیه گزارش از اجراآت و فعالیت‌های سالانه معاونیت امور علمی به ریاست پوهنتون و شورای علمی مؤسسۀ،

۱۸- نظارت از تطبیق و اجرای تصامیم شورای علمی پوهنتون در بخش اکادمیک،

۱۹- فراهم نمودن امکانات لازم برای اجرای کارهای عملی و ساحوی محصلان،

۲۰- تهیه و ترتیب آمار و احصائیه‌های مربوطه به اعضای کادر علمی و سایر موارد اکادمیک،

۲۱- تسهیل و هم‌کاری در ساختن پلان استراتیژیک اکادمیک پوهنتون مربوطه،

۲۲- سایر وظایفی که مطابق قانون به معاون امور علمی تعلق می‌گیرد،

هم‌چنان این معاونیت جهت ترتیب و تنظیم سایر امور اکادمیک، کمیته‌های ذیل را در سطح پوهنتون مدیریت می‌نماید.

۱- شورای علمی پوهنتون البیرونی،

۲- کمیته اصلی ارتقای کیفیت پوهنتون البیرونی،

۳- کمیته بهبود و انکشاف نصاب تحصیلی پوهنتون البیرونی،

۴- کمیته انکشاف مسلکی پوهنتون البیرونی،

۵- کمیته آموزش الکترونیک پوهنتون البیرونی،

۶- کمیته رسیده گی به شکایات و حل منازعات پوهنتون البیرونی،

۷- کمیته تقرر، انفکاک و ترفیعات علمی اعضای کادر علمی پوهنتون البیرونی،

۸- کمیته سرسبزی ومحیط زیست.

نصاب تحصیلی

نصاب‌های درسی پوهنتون معیاری و تایید شده کمیته نصاب وزارت محترم تحصیلات عالی می‌باشد. طبق معمول هم‌زمان با سایرعلوم و نیازمندی‌های بشری هم‌چنان نیازمندی‌های بازار کار، نصاب‌های تحصیلی همه ساله بازنگری شده و بعضی از عناوین در مفردات یا حذف و یا افزود می‌گردد. خوش‌بختانه در این اواخر نصاب تحصیلی پوهنځی‌های طب معالجوی، انجنیری، شرعیات، حقوق و علوم سیاسی، زراعت، تعلیم و تربیه، زبان و ادبیات، ژونالیزم، و اقتصاد این پوهنتون شامل کلستر ملی نصاب تحصیلی شده که از شماری رشته‌ها نهایی و مورد تایید کمیته ملی نصاب وزارت تحصیلات عالی قرارگرفته اند؛ از شماری دیگر رشته‌های یادشده تحت پروسس می‌باشد؛ هم‌چنان قراراست که در دور دوم بازنگری ملی نصاب، نصاب های درسی شمار دیگری از رشته‌های تحصیلی این پوهنتون شامل کلستر ملی نصاب شده و بعد از تایید به دسترس این پوهنتون قرارگیرد.

منابع :

این پوهنتون دارای یک تعمیر کمپلکس اداری، و(۴) تعمیر تدریسی برای چهار پوهنځی مربوطه، کتاب‌خانه مجهز، شفاخانه تدریسی، لیلیه ها، مرکز تکنالوژی معلوماتی (I.C.T. Center)، کلینیک حقوقی، دسترسی به منابع آب آشامیدنی صحی، و آبیاری ساحه سبز بوده که در تمام این تعمیرات برق و انترنت بیست و چهار ساعته وصل می‌باشد. برعلاوه تمام پرسونل از برق و انترنت آن بشکل دوامدار استفاده می‌نمایند؛ هم‌چنان کار دو پروژه دیگر یک باب لیلیه چهار طبقه‌یی با گنجایش (۱۲۰۰) نفر محصل تحت کار بوده و یک محراب مسجد دو طبقه‌یی با گنجایش (۲۰۰۰) نماز گزار همین اکنون مورد استفاده قرار دارد.

امکانات و تسهیلات اکادمیک :

پوهنتون البیرونی تسهیلات اکادمیکی را برای استادان و دانش‌محصلان فراهم ساخته است. در این قسمت می‌توان از آمریت تحقیقات علمی پوهنتون، مرکز اعتلای کیفیت داخلی، مرکز انکشاف مسلکی استادان، مرکز نشرات، شفاخانه کادری، کلینیک حقوقی، کتاب‌خانه، لیلیه و مرکز تکنالوژی معلوماتی  نام برد. جهت و ضاحت هرچه بیش‌تر هرکدام را به شکل مختصر شرح می‌دهیم.

آمریت ارتقای کیفیت

برای اولین بار فعالیت‌های آزمایشی تضمین کیفیت جهت معیاری‌سازی سیستم درسی و ارتقای سطح کیفیت تحصیلات در پوهنتون البیرونی درست در سال (۱۳۹۱) به هم‌کاری تخنیکی برنامه انکشاف تحصیلات عالی هسته‌گزاری شد. با ادامه تطبیق معیارها و استندردهای تضمین کیفیت، این پوهنتون همین اکنون دارای یک واحد اعتلای تضمین کیفیت بوده که فعالیت‌های مسلکی آن توسط کمیته اصلی تضمین کیفیت در سطح پوهنتون و کمیته‌های فرعی ارتقای کیفیت در سطح پوهنځی‌ها و کارهای تخنیکی و اجرائیوی آن توسط آمریت ارتقای کیفیت به پیش برده می‌شود. هدف کلی از ایجاد این مرکز تطبیق یک سلسله معیارها و شاخص‌های کمی و کیفی مشخص تحصیلات عالی جهت کسب اعتبار اکادمیک از مراجع مربوط می‌باشد. 

مرکز انکشاف مسلکی P.D.C:

این مرکز برای اولین بار در سال (۱۳۹۰) جهت ارتقای ظرفیت‌های مسلکی استادان با ایجاد برنامه‌های آموزشی و زمینه‌سازی برای فرستادن استادان به برنامه‌های کوتاه مدت و دراز مدت تحصیلی به کمک مالی و تخنیکی برنامه انکشاف تحصیلات عالی، به شکل آزمایشی در پوهنتون البیرونی ایجاد گردید. طی سال (۱۳۹۸) این مرکز توسط پروژه تحصیلات عالی دوباره به شکل اساسی ایجاد و مجهز گردید که همین اکنون به‌طورعادی برنامه‌هایش را تطبیق می‌نماید.